Vlak voor de voorjaarsvakantie sloot ik met mijn vmbo-tl 2 een lessenserie over de stelling van Pythagoras af met een formatieve toets. Bij het nakijken zag ik precies de fout die je als wiskundedocent verwacht: leerlingen rekenen keurig zoals ik het ze heb geleerd, maar berekenen telkens de lange zijde. Ook als er om een rechthoekszijde wordt gevraagd.
Herkenbaar? Dan is dit verhaal misschien iets voor jou.
Op zoek naar het juiste werkblad
Voor de eerste les na de vakantie wilde ik verlengde instructie geven en leerlingen daarna meteen laten oefenen. De fout bespreken, samen verbeteren, en dan genoeg gevarieerde opgaven om die misvatting echt los te weken. Ik zocht een werkblad met kale rechthoekige driehoeken waarbij de gevraagde zijde steeds verschilt, zodat leerlingen niet op de automatische piloot de lange zijde uitrekenen.
Onze vakgroep deelt veel. We verzamelen materiaal per onderwerp en leerjaar op een gedeelde schijf en gebruiken elkaars werk. Toch vond ik niet wat ik in mijn hoofd had. Zelf maken dus. Normaal betekent dat: driehoeken tekenen in GeoGebra, exporteren, in een tekstverwerker zetten en schuiven met de opmaak tot de opdracht helder is en er genoeg uitwerkruimte is. Daar gaat zo een middag in zitten. En tijd is in het onderwijs nu eenmaal schaars.
Ik keek al langer wat jaloers naar de Super 8’s van Craig Barton: per onderwerp een werkblad dat je zo kunt printen. Mooi, maar Engelstalig, en vertalen (qua taal én didactiek) kost ook tijd.
Toen publiceerde Barton tijdens die vakantie een artikel op zijn Eedi-substack over hoe hij AI gebruikt om materiaal te maken. Ik was tot dan toe vrij sceptisch over wat AI mij als docent kon opleveren. Misschien gebruikte ik het gewoon verkeerd. Barton maakt een punt dat ook Mathias Kaat in Euclides maakte: AI levert pas iets bruikbaars op als jij als docent scherp hebt wat je precies wilt.
Geen werkblad, maar een generator
Ik heb een account bij Claude aangemaakt en ben aan de slag gegaan. In plaats van één werkblad te laten maken, koos ik voor iets duurzamers: een kleine webtool die op verzoek steeds nieuwe rechthoekige driehoeken genereert en die netjes op een A4 zet.
Ik volgde grofweg Bartons werkwijze:
- Beschrijf je idee en vertel iets over je klas.
- Laat de chatbot éérst verhelderende vragen stellen, voordat hij iets bouwt.
- Geef feedback op het prototype.
- Vraag daarna om verbetersuggesties.
- Laat eventueel een tweede chatbot meelezen om het resultaat verder aan te scherpen.
Dit was mijn eerste prompt:
Voor leerlingen in vmbo tl 2e klas wil ik met een paar drukken op de knop werkbladen kunnen genereren om de stelling van Pythagoras te kunnen oefenen. Ik wil dat er kale rechthoekige driehoeken worden gegenereerd waarbij steeds een zijde berekend moet worden. De werkbladen moeten afdrukbaar zijn. Maak hier een prototype van. Voordat je dat doet stel mij verhelderende vragen om het prototype nog beter te kunnen maken.
De vragen die terugkwamen waren verrassend leerzaam. Hoeveel opgaven per blad? Moeten alle zijden gehele getallen zijn? Moeten de tekeningen op schaal, of volstaan schetsen? Stuk voor stuk keuzes die ik normaal impliciet maak. Nu moest ik ze expliciet maken, en dat dwong me na te denken over wat ik nou eigenlijk wilde.
Daarna ging het in (best veel) kleine stappen. De eerste versie zette de te berekenen zijde te vaak op dezelfde plek, waardoor leerlingen een patroon konden raden in plaats van nadenken. De uitwerkruimte was te krap. De driehoeken lagen altijd horizontaal. Pas na feedback op die punten kreeg ik wat ik wilde.
Eerlijk is eerlijk: dat eerste werkblad helemaal zelf maken had me waarschijnlijk evenveel tijd gekost. Het verschil zit in wat je ervoor terugkrijgt. Ik kan nu op elk moment een nieuwe set opgaven printen. In minuten in plaats van uren, en elke keer anders.
Blijf kritisch
Klopt wat eruit komt? AI staat erom bekend dat het soms dingen verzint. Een tool die zelf opgaven bedenkt, kan dus ook onzin bedenken. Daar heb ik bewust op gestuurd: de getallen worden binnen vaste grenzen gekozen, de figuren volgen controleerbare regels, en ik heb tientallen bladen nagerekend voordat ik er een klas mee in ging.
Een vroege versie maakte bijvoorbeeld driehoeken met zulke scheve verhoudingen dat ze nauwelijks te lezen waren. Juist voor leerlingen die nog worstelen met de stof is dat ruis die onnodig beslag legt op het werkgeheugen.
Dat controleren blijft dus nodig. AI vervangt je vakinhoudelijke oordeel niet. Maar het kan wel een krachtige uitvoerder zijn van werk dat tot voor kort voor de meeste docenten buiten bereik lag.
Van één generator naar een hele gereedschapskist
Wat met Pythagoras begon, groeide snel. Binnen een week had ik ook generatoren voor goniometrie, formules en vergelijkingen, steeds vanuit een concrete behoefte in mijn eigen lessen.

Methodes gaan naar mijn smaak vaak te snel door de consolidatiefase heen. Een generator geeft me onbeperkt variatie om die basis eerst stevig te maken. Dat past bij wat we weten over cognitieve belasting: zolang een vaardigheid nog veel werkgeheugen vraagt, heeft een leerling geen ruimte over voor een ingewikkelde context. Eerst de losse vaardigheid automatiseren, dan pas combineren.
Ook voor retrieval practice (kennis actief ophalen om het geheugen te versterken) en gespreid oefenen (dezelfde stof verdeeld over korte momenten in plaats van in één blok) is een generator ideaal. Wil ik dat leerlingen iets oefenen? Dan print ik een blad.
Een paar voorbeelden uit de praktijk:
- Ophalen na weken. Een paar weken na de Pythagoras-instructie liet ik de hele klas de stof nog eens ophalen. Voorbereiding: een kwartiertje.
- Bijsturen op dezelfde dag. Een eerste klas zie ik twee keer op één dag. ’s Ochtends zie ik waar het misgaat, ’s middags volgt verlengde instructie met meteen passende oefening.
- Een vaste start. Tijdens een lessenserie over lineaire vergelijkingen besloten we als vakgroep elke les te openen met vier vergelijkingen van een gegenereerd blad. Een vaste startopdracht die meteen voor ophalen zorgt en de les rustig op gang brengt. Omdat zo’n blad nog maar een minuut kost, verdween de drempel om het structureel te doen. Leerlingen gaven aan dat juist die extra, gespreide oefening het onderwerp hanteerbaar maakte.
- Op verzoek. Een derdeklasser vraagt of ik nog oefenmateriaal over tangens heb voor het schoolexamen? Eén druk op de knop.
Het delen met collega’s leverde direct waardevolle feedback op. Een toevoeging waar ik zelf veel aan heb: de optie om de antwoorden alvast te tonen. Leerlingen zien dan dat het niet om het antwoord draait, maar om de stappen ernaartoe. En komen ze niet op het juiste antwoord uit, dan kunnen ze zelf op zoek naar hun fout.

De werkbladenmaker op rigtered.nl
Op een gegeven moment vond ik het zonde om al die tools alleen voor mezelf en mijn directe collega’s te houden. Zo ontstond deze website. De eerste tool die hier staat is de werkbladenmaker: alle generatoren gebundeld in één tool.
- Onderwerpen zijn per domein geordend en per subonderwerp in te stellen.
- Je kunt meerdere onderwerpen op één blad combineren.
- Je kiest tussen vier of acht opgaven, altijd vier per A4-kant met genoeg uitwerkruimte.
- Klas en werkbladnummer pas je desgewenst zelf aan.

Het is nog niet af, en daar heb ik jou bij nodig
Ik geef vooral les in het vmbo-tl, en alle generatoren zijn gebouwd vanuit mijn eigen praktijk en didactiek. Mijn wens is een tool die op meer niveaus bruikbaar is, voor docenten in het hele land.
De feedback die ik het meest waardeer, komt van collega’s die er echt mee voor de klas staan. Mis je een onderwerp, of zie je iets wat beter kan? Laat het me weten via het feedbackformulier. Ik verwerk feedback wekelijks, en de updates lees je hier op de blog. De tools zijn en blijven gratis. Dat hoort wat mij betreft bij goed onderwijs.
Probeer het zelf
Tot slot een uitdaging: bouw zelf eens samen met AI een tool die jouw lessen makkelijker maakt. Houd daarbij de rolverdeling helder. Jij bent de expert, AI is het gereedschap. Vertrouw op je eigen didactische expertise en besteed het technische bouwwerk uit. Met een beetje creativiteit kom je verder dan je denkt, en houd je er iets duurzaams aan over: voor je eigen lessen, en die van je collega’s.
Ik ben benieuwd wat jij gaat bouwen.